بیشتر فهرست‌های «انواع کلمات کلیدی» ده‌ها عنوان را پشت‌سرهم ذکر میکنند و خواننده در پایان نمی‌داند با آنها چه کند. راه ساده‌تر این است که هر کلمه را با چهار پرسش بسنجیم: چند کلمه است؟ کاربر چه می‌خواهد؟ در صفحه چه نقشی دارد؟ و به کدام بازار یا زمان مربوط است؟
پاسخ این چهار پرسش نوع کلمه را مشخص میکند و مهم‌تر از آن، نوع صفحه‌ای را تعیین میکند که باید برای آن ساخته شود. در این راهنما، هر محور را با داده جستجوی ایران بررسی می‌کنیم و در پایان چارچوبی با عنوان «شناسنامه کلمه» ارائه می‌دهیم که نوع کلمه را به تصمیم تبدیل میکند.
چرا شناخت انواع کلمات کلیدی اهمیت دارد؟
کلمه کلیدی عبارتی است که کاربر در موتور جستجو می‌نویسد و ما صفحه‌ای را برای پاسخ به آن می‌سازیم. تعریف کامل و روش پیدا کردن کلمات را در راهنمای تحقیق کلمات کلیدی آورده‌ایم؛ در اینجا فرض می‌کنیم با آن آشنا هستید.
نوع کلمه، پیش از هر چیز، نوع صفحه را تعیین میکند. کسی که «سئو چیست» می‌نویسد مقاله می‌خواهد و کسی که «خدمات سئو» می‌نویسد صفحه خدمات. اگر این دو را در یک صفحه ترکیب کنید، هیچ‌کدام کاربر را راضی نمی‌کند.
فایده دوم، برآورد واقع‌بینانه است. نوع کلمه تا حدی نشان می‌دهد رقابت چقدر است و کاربر چه اندازه به اقدام نزدیک است. این برآورد قطعی نیست، اما از حدس بهتر است و با بررسی نتایج جستجو دقیقتر می‌شود.
انواع کلمات کلیدی بر اساس طول عبارت
ساده‌ترین دستهبندی، میزان خاص‌بودن عبارت است. کلمه کوتاه (Short-tail) مفهومی کلی دارد، مانند «سئو». کلمه متوسط (Mid-tail) کمی دقیقتر است، مانند «آموزش سئو». کلمه بلند (Long-tail) نیاز را مشخص میکند، مانند «آموزش سئو وردپرس».
نکته‌ای که کمتر به آن اشاره می‌شود این است که «بلند» بودن بیشتر به خاص‌بودن و کم‌جستجوبودن مربوط است تا شمارش واژه‌ها. نام «دم‌بلند» نیز از شکل نمودار تقاضا گرفته شده است: تعداد کمی عبارت پرجستجو در «سر» نمودار و تعداد بسیار زیادی عبارت کمجستجو در «دم» آن قرار دارند (توضیح Ahrefs درباره کلمات دم‌بلند).
جدول زیر همین پلکان را با داده ابزار سئوسیگنال (حجم تقریبی ماهانه ایران، مهر ۱۴۰۵) نشان می‌دهد.
| عبارت | نوع | حجم ماهانه (تقریبی) |
|---|---|---|
| سئو | کوتاه | ۱۲٬۰۰۰ |
| آموزش سئو | متوسط | ۵٬۰۰۰ |
| آموزش سئو وردپرس | بلند | ۵۵۰ |
| آموزش سئو رایگان | بلند | ۳۵۰ |
با خاص‌ترشدن عبارت، حجم به‌سرعت کاهش می‌یابد: از «آموزش سئو» تا «آموزش سئو وردپرس» حدود ۹ برابر و از «سئو» تا «آموزش سئو رایگان» بیش از ۳۰ برابر. در مقابل، کسی که «آموزش سئو وردپرس» را می‌نویسد دقیقاً می‌داند چه می‌خواهد و پاسخ مشخص‌تر شانس بیشتری برای رضایت او دارد.
دو احتیاط لازم است. نخست اینکه این اعداد از یک ابزار و یک ماه گرفته شده‌اند و برای مقایسه عبارت‌ها مناسب‌اند، نه به‌عنوان رقم دقیق تقاضا. دوم اینکه بسیاری از عبارتهای بسیار خاص در ابزار حجمی نشان نمی‌دهند؛ «بدون حجم» یعنی نامعلوم، نه بی‌ارزش.
نکته دیگر اینکه عبارتهای بلندی که فقط شکل دیگری از یک پرسش پرجستجو هستند، معمولاً در نتایج همان صفحه‌ای را نشان می‌دهند که عبارت اصلی را نمایش می‌دهد. برای چنین حالتی صفحه جداگانه لازم نیست و یک صفحه جامع کافی است. هر عبارت بلند، موضوع تازه‌ای نیست.
برخلاف تصور رایج، بلند بودن یک عبارت تضمین نمی‌کند که رقابت آن کم یا نرخ تبدیل آن زیاد باشد. Ahrefs صریحاً اعلام میکند این موضوع به نوع عبارت بستگی دارد و برخی عبارتهای دم‌بلند به اندازه عبارتهای کوتاه دشوارند. بنابراین رقابت را با نتایج واقعی بسنجید.
انواع کلمات کلیدی بر اساس نیت جستجو
نیت جستجو (Search Intent) یعنی کاربر با نوشتن آن عبارت دنبال چه کاری است. چهار گروه رایج وجود دارد: اطلاعاتی (می‌خواهد بداند)، ناوبری (می‌خواهد به سایت یا ابزاری مشخص برسد)، تجاری یا بررسی (گزینه‌ها را مقایسه میکند) و تراکنشی (آماده خرید یا اقدام است).
مرز این گروه‌ها همیشه روشن نیست. جدول زیر برای عبارتهای واقعی، نزدیک‌ترین دسته را پیشنهاد می‌دهد؛ ستون نیت، برداشت ما از ظاهر عبارت است، نه نتیجه اندازه‌گیری.
| عبارت | نیت (برداشت ما) | حجم ماهانه (تقریبی) | نوع صفحه مناسب |
|---|---|---|---|
| سئو چیست | اطلاعاتی | ۶٬۵۰۰ | مقاله آموزشی |
| گوگل سرچ کنسول | ناوبری / اطلاعاتی | ۱٬۹۵۰ | راهنمای استفاده یا ورود به ابزار |
| سئو سیگنال | ناوبری (برندی) | ۱٬۶۰۰ | صفحه اصلی برند |
| دوره سئو | تجاری | ۸۵۰ | صفحه معرفی یا مقایسه دوره |
| شرکت سئو | تجاری | ۷۰۰ | صفحه خدمات یا معرفی شرکت |
| خدمات سئو | تجاری / تراکنشی | ۲٬۹۵۰ | صفحه خدمات |
| قیمت سئو سایت | تجاری / تراکنشی | ۴۵۰ | صفحه تعرفه یا درخواست مشاوره |
| خرید دوره سئو | تراکنشی | ۵۰ | صفحه ثبت‌نام یا خرید |
عبارت‌هایی مانند «خدمات سئو» ترکیبی هستند: کاربر ممکن است هم مقایسه کند و هم آماده تماس باشد. برای تصمیم قطعی، همان عبارت را جستجو کنید و صفحه اول را ببینید. اگر بیشتر نتایج مقاله باشند، نیت اطلاعاتی است؛ اگر صفحه خدمات یا فروش باشند، نیت تجاری یا تراکنشی است.
هیچ‌یک از این نیت‌ها بر دیگری برتری ندارد. نیت اطلاعاتی معمولاً حجم بیشتری دارد و کاربر را با برند آشنا میکند، درحالی‌که نیت تراکنشی به اقدام نزدیک‌تر است. هر کدام نقشی در مسیر کاربر دارد و باید صفحه مخصوص خود را داشته باشد.
انواع کلمات کلیدی بر اساس نقش در صفحه
این محور درباره خود محتواست. هر صفحه یک کلمه اصلی دارد: عبارتی که موضوع صفحه را تعریف میکند و در عنوان، H1، ابتدای متن و آدرس صفحه میآید. در همین مقاله، کلمه اصلی «انواع کلمات کلیدی» است.
کلمات فرعی عبارت‌هایی نزدیک به کلمه اصلی هستند که همان نیت را دارند و بهطور طبیعی در متن به کار میروند، مانند «انواع کلمات کلیدی در سئو». دسته سوم کلمات مرتبط و هم‌معنا هستند؛ واژه‌هایی که هر متخصص آن موضوع بهطور طبیعی در کنار آن به کار می‌برد، مانند «نیت جستجو» در همین بحث.
کلمات LSI چیست و چرا باید با احتیاط به آن نگاه کرد؟
در بسیاری از منابع فارسی، «کلمات LSI» به‌عنوان یک نوع کلمه کلیدی معرفی می‌شود. LSI مخفف Latent Semantic Indexing است؛ روشی قدیمی برای پیدا کردن رابطه معنایی میان واژه‌ها در مجموعه‌ای از متن‌ها که ارتباطی با یک «دسته کلمه کلیدی» ندارد.
آنچه در منابع فارسی کمتر دیده می‌شود این است که جان مولر از گوگل علناً اعلام کرده چیزی به نام «کلمات کلیدی LSI» وجود ندارد. Ahrefs در مقاله‌ای درباره کلمات LSI همین موضوع را مرور کرده و می‌گوید «کلمات LSI» وجود ندارند، اما واژه‌های هم‌مفهوم اهمیت دارند و می‌توان آنها را با روش‌هایی مانند پیشنهادهای تکمیل خودکار پیدا کرد.
بنابراین فهرست آماده‌ای از «کلمات LSI» را در متن جا ندهید. به‌جای آن، واژه‌های هم‌معنا و هم‌مفهوم را از نتایج جستجو، بخش پرسش‌های مرتبط و تحلیل موضوعی ابزارها پیدا کنید و فقط در جاهایی به کار ببرید که برای خواننده مفید است.
انواع کلمات کلیدی بر اساس بازار و زمان
این محور ویژگی‌های بازار را نشان می‌دهد. کلمات برندی نام یک برند یا ابزار را دربر دارند، مانند «سئو سیگنال» (۱٬۶۰۰) یا «سمراش» (۲٬۴۰۰). کسی که این عبارت‌ها را می‌نویسد معمولاً برند را می‌شناسد و فقط می‌خواهد به آن برسد؛ بنابراین مهم است که صفحه برند شما برای نام خودتان پاسخ درستی ارائه دهد.
کلمات محلی نام شهر یا منطقه دارند. جدول زیر چند نمونه واقعی را نشان می‌دهد.
| عبارت | حجم ماهانه (تقریبی) |
|---|---|
| سئو سایت اصفهان | ۲۰۰ |
| سئو تهران | ۱۰۰ |
| سئو سایت شیراز | ۵۰ |
این سه عبارت ساختار یکسانی ندارند؛ بنابراین مقایسه مستقیم شهرها دقیق نیست. تنها نتیجه امن این است که عبارتهای محلی حجم کمی دارند، اما نیت آنها روشن است و برای صفحه خدمات یک منطقه مناسب‌اند. برای هر شهر محتوای واقعی بنویسید؛ کپی یک صفحه با تغییر نام شهر فایده‌ای ندارد.
کلمات فصلی در زمان‌های مشخصی از سال به اوج می‌رسند و کلمات همیشه‌سبز در طول سال تقریباً پایدارند. برای تشخیص آنها، آمار هر ماه را ببینید، نه فقط میانگین. محتوای همیشه‌سبز دارایی بلندمدت شماست و محتوای فصلی را باید پیش از اوج منتشر کرد.
کلمات رقیب عبارت‌ها یا موضوع‌هایی هستند که رقبا برای آنها رتبه دارند. بررسی آنها فرصت‌های پوشش‌داده‌نشده را نشان می‌دهد. کلمه نیچ عبارتی برای بخش کوچک و تخصصی بازار است و کلمه بذر (Seed) عبارت اولیه‌ای است که تحقیق را با آن آغاز می‌کنید؛ بذر نقطه شروع است، نه لزوماً عبارت نهایی یک صفحه.
چارچوب «شناسنامه کلمه»
تا اینجا چهار محور را به‌صورت جداگانه بررسی کردیم، اما هر کلمه همزمان روی هر چهار محور قرار می‌گیرد. «شناسنامه کلمه» یعنی برای هر کلمه چهار برچسب بنویسیم و از ترکیب آنها نوع صفحه را تعیین کنیم. جدول زیر سه کلمه واقعی را نشان می‌دهد.
| کلمه (حجم ماهانه) | طول | نیت | نقش | بازار / زمان | تصمیم |
|---|---|---|---|---|---|
| آموزش سئو وردپرس (۵۵۰) | بلند | اطلاعاتی | اصلی | عمومی، همیشه‌سبز | یک مقاله آموزشی مستقل |
| خدمات سئو (۲٬۹۵۰) | کوتاه | تجاری / تراکنشی | اصلی | عمومی | صفحه خدمات، نه مقاله |
| سئو سایت اصفهان (۲۰۰) | متوسط | تجاری، محلی | اصلی | محلی | صفحه خدمات مخصوص اصفهان |
روش کار پنج گام دارد:
- طول را بنویسید: ببینید عبارت کلی است یا نیاز مشخصی را هدف گرفته است.
- نیت را برآورد کنید، سپس نتایج را بررسی کنید: این گام بیشترین اثر را بر نوع صفحه دارد.
- نقش را تعیین کنید: اگر عبارت هدف اصلی صفحه است، اصلی؛ اگر بخشی از آن را پوشش می‌دهد، فرعی.
- بازار و زمان را اضافه کنید: آیا عبارت به شهر، برند یا فصل خاصی وابسته است؟
- تصمیم را ثبت کنید: پرسش نهایی این نیست که «این کلمه چه نوعی است؟»، بلکه این است که «این ترکیب برچسب‌ها چه صفحه‌ای می‌خواهد؟»
از نوع کلمه تا نوع صفحه
اکنون برچسب‌ها را به تصمیم تبدیل می‌کنیم. جدول زیر ترکیب‌های رایج را نشان می‌دهد.
| ترکیب برچسب‌ها | نوع صفحه | نکته |
|---|---|---|
| بلند + اطلاعاتی + همیشه‌سبز | مقاله آموزشی | یک نیاز را کامل پاسخ دهید و به صفحه ابزار یا خدمات مرتبط لینک بدهید |
| متوسط یا کوتاه + تجاری | صفحه خدمات یا دسته | فرایند، محدوده خدمت و دکمه اقدام را روشن بنویسید |
| تراکنشی | صفحه محصول، تعرفه یا ثبت‌نام | مسیر اقدام را کوتاه و بدون حواس‌پرتی نگه دارید |
| تجاری + محلی | صفحه محلی | اطلاعات و نمونه‌کار همان منطقه را ارائه دهید |
| برندی + ناوبری | صفحه اصلی یا صفحه ابزار | نام، مسیرهای اصلی و اطلاعات رسمی را پوشش دهید |
یک قاعده کلیدی وجود دارد: هر نیت، یک صفحه مالک. اگر برای یک نیت دو مقاله بنویسید، این دو با یکدیگر رقابت میکنند؛ این مشکل کنیبالیزیشن کلمات کلیدی نام دارد. در مقابل، یک صفحه میتواند چند عبارت هم‌نیت را پوشش دهد، به شرط آنکه همه در خدمت یک نیاز جستجو باشند.
انواع کلمات را در تحقیق و برنامه محتوا چگونه به کار ببریم؟
برای تبدیل نوع‌بندی به برنامه عملی، پنج گام زیر را دنبال کنید.
- فهرست اولیه بسازید: با چند کلمه بذر شروع کنید و عبارتهای نزدیک را جمع‌آوری کنید؛ روش کامل آن در راهنمای تحقیق کلمات کلیدی آمده است.
- شناسنامه بسازید: برای هر کلمه چهار برچسب بنویسید و نیت را با نتایج جستجو بررسی کنید.
- حالت‌های نوشتاری را بررسی کنید: «ی» و «ي»، «ک» و «ك»، نیم‌فاصله، فاصله و نگارش لاتین ممکن است در داده‌ها جداگانه شمرده شوند.
- هم‌نیت‌ها را گروه‌بندی کنید: برای هر گروه یک صفحه مالک تعیین کنید؛ گروه‌بندی کلمات کلیدی (کلاستر) موضوع مقاله‌ای مستقل است.
- اولویت‌بندی کنید: حجم، رقابت و تناسب با کسب‌وکارتان را کنار هم بسنجید. برای سایت تازه، عبارتهای خاصتر نقطه شروع معقولی هستند.
در گام‌های اول و سوم، ابزار تحقیق کلمات سئوسیگنال کمک‌کننده است: کلمات مشابه و مشابه املایی را نشان می‌دهد، با تحلیل موضوعی، کلمات هم‌مفهوم را به‌همراه درصد تشابه ارائه میکند و حجم جستجو را به‌صورت میانگین ماهانه و آمار هر ماه نمایش می‌دهد. سهم کلیک سایت‌ها نیز برای ارزیابی نتایج کاربرد دارد.
اگر می‌خواهید بدانید رقبا برای چه کلماتی رتبه دارند، آنالیز سایت سئوسیگنال کلمات کلیدی هر سایت را بر اساس رتبه نشان می‌دهد.
اشتباهات رایج در انتخاب انواع کلمات کلیدی
- هدف‌گرفتن فقط کلمات کوتاه: یک سایت تازه نمی‌تواند برای «سئو» با ۱۲٬۰۰۰ جستجو رقابت کند؛ از عبارتهای خاصتر شروع کنید.
- اعتماد کامل به حجم: حجم تقریبی است و عبارتهای بسیار خاص ممکن است در ابزار دیده نشوند.
- ترکیب نیت‌های متفاوت: مقاله آموزشی و صفحه خدمات به دو صفحه جداگانه نیاز دارند.
- پرکردن متن با «کلمات LSI»: موضوع را کامل و طبیعی بنویسید، نه با فهرست آماده.
- ساخت صفحه برای هر عبارت مشابه: شباهت واژه‌ها دلیل ساخت صفحه جدید نیست؛ نیت را بسنجید.
- کپی صفحه محلی برای هر شهر: هر صفحه باید اطلاعات واقعی همان منطقه را داشته باشد.
- تعیین نیت فقط از روی ظاهر عبارت: نتایج صفحه اول را بررسی کنید.
سؤالات متداول درباره انواع کلمات کلیدی
انواع کلمات کلیدی در سئو چیست؟
کلمات کلیدی را معمولاً از چهار زاویه دستهبندی میکنند: طول (کوتاه، متوسط، بلند)، نیت جستجو (اطلاعاتی، ناوبری، تجاری، تراکنشی)، نقش در صفحه (اصلی، فرعی، مرتبط) و بازار یا زمان (برندی، محلی، فصلی). هر کلمه میتواند همزمان در چند دسته قرار بگیرد.
تفاوت کلمه کلیدی اصلی و فرعی چیست؟
کلمه اصلی موضوع صفحه را تعریف میکند و در عنوان، H1 و ابتدای متن میآید. کلمات فرعی عبارتهای نزدیک با همان نیت هستند که بهطور طبیعی در متن به کار میروند. هر صفحه یک کلمه اصلی و چند کلمه فرعی دارد.
کلمه کلیدی طولانی (Long-tail) چیست و چرا اهمیت دارد؟
کلمه طولانی عبارتی خاص و معمولاً کمجستجو است که نیاز کاربر را دقیقتر بیان میکند، مانند «آموزش سئو وردپرس». از آنجا که موضوع آن مشخص است، برای سایتهای تازه نقطه شروع مناسبی است. البته رقابت و نرخ تبدیل آن را باید با نتایج واقعی سنجید.
کلمات LSI چیست و آیا گوگل از آنها استفاده میکند؟
LSI روشی قدیمی در بازیابی اطلاعات است. جان مولر از گوگل اعلام کرده چیزی به نام «کلمات کلیدی LSI» وجود ندارد؛ بنابراین آن را دسته‌ای از کلمات رتبه‌بندی ندانید. به‌جای آن، کلمات هم‌معنا و هم‌مفهوم را بهطور طبیعی و با کمک نتایج جستجو در متن به کار ببرید.
چند کلمه کلیدی در یک مقاله باید وجود داشته باشد؟
عدد ثابتی وجود ندارد. یک کلمه اصلی و چند کلمه فرعی با همان نیت معمولاً کافی است و تعداد آنها به موضوع و عمق متن بستگی دارد. اگر دو نیت متفاوت دارید، دو صفحه جداگانه بسازید.
کدام نوع کلمه کلیدی برای سایت جدید مناسبتر است؟
معمولاً عبارتهای خاصتر با نیت روشن نقطه شروع بهتری هستند، زیرا رقابت آنها اغلب کمتر است؛ اما این موضوع را با نتایج جستجو بررسی کنید. با رشد سایت میتوانید سراغ عبارتهای متوسط و کوتاه بروید.
جمع‌بندی و قدم بعدی
انواع کلمات کلیدی صرفاً برچسب نیستند؛ ابزار تصمیم‌گیری‌اند. با چهار پرسش (چند کلمه؟ چه نیتی؟ چه نقشی؟ چه بازاری؟) برای هر کلمه شناسنامه بسازید و از آن، نوع صفحه را استخراج کنید.
سه کار برای امروز: کلمات فعلی سایت را شناسنامه‌دار کنید، دو صفحه با نیت یکسان را پیدا و بازبینی کنید و برای هر نیت بدون صفحه برنامه بنویسید. برای شروع، ابزار تحقیق کلمات سئوسیگنال را با یکی از موضوعات خودتان امتحان کنید.
سایت خودتان را با ابزارهای سئوسیگنال بسنجید
تحقیق کلمات، ردیابی رتبه و آنالیز سایت در یک پنل. با ثبت‌نام، یک اکانت تست هفت‌روزه دریافت می‌کنید.
دیدگاه‌ها ۰
هنوز دیدگاهی ثبت نشده؛ اولین نفر باشید.